Państwa świata to szczegółowe informacje: warunki naturalne, gospodarka, ustrój polityczny. Polityczny podział świata oraz państwa i stolice przedstawione zostały na mapach.
 
Login:
Hasło:
 
  Mamy już 95875 użytkowników. [rejestracja]  
Sieć GeoZone.pl
galajurken
billige brudekjoler
avondjurken,avondjurken online

Państwa świata  |  Dane statystyczne  |  Olimpiada geograficzna  |  Słownik geograficzny  |  Testy geograficzne  |  Książki  |  Forum geograficzne

Państwa świata: Mongolia


Informacje ogólne

nazwaRepublika Mongolska
położeniew środkowowsch. Azji.
stolicaUłan Bator
powierzchnia1566,5 tys. km²
liczba ludności2,4 mln (1997)
język urzędowymongolski
jedn. monetarnatugrik
święto narodowe11 lipca (rocznica zwycięstwa rewolucji ludowej 1921)
podział administracyjny18 ajmaków i 3 miasta wydzielone (Ułan Bator, Darchan, Erdenet)
granicez Fed. Ros. i Chinami

Kalendarium

1206Czingis-chan władcą całej Mongolii
1279Chan Kubilaj kończy podbój Chin i zakłada dynastię Yuan
1369Tamerlan dokonuje podboju północnych Indii
od 1400Schyłek imperium Mongołów
1696Dostaje się pod panowanie Mandżurii
1911Koniec chińskiego panowania w Mongolii, ogłoszenie Mongolii niepodległą monarchią
1915Chińczycy wracają do władzy
1920Okupacja przez antybolszewickie siły rosyjskie przy poparciu Japonii
1921Władzę zdobywa Mongolska Partia Ludowo- Rewolucyjna (działająca w Chinach), wspierana siłami radzieckimi
1924Proklamowanie Mongolskiej Republiki Ludowej
lata 30,Utrwalenie dyktatury na wzór sowiecki, na czele stoi Chorlog Czojbalsan
1946Chiny uznają niepodległość Mongolii, umiera Czojbalsan, zastępuje go Jumdżagijn Cedenbał
1961Przystąpienie do ONZ
1962Podpisanie traktatu granicznego z Chinami
1966Podpisanie 20-letniego traktatu o przyjaźni, współpracy i pomocy z ZSRR
1984Cedenbał obalony, zastępuje go Batmonch
1985Odnowienie układu z ZSRR
1989Wycofanie wojsk radzieckich
1990Demonstracje prodemokratyczne, w wyborach do Wielkiego Churału (parlament), większość zdobywa MPLP
1991Zostaje nazwa zmieniona na Republikę Mongolii, zakrojony na szeroką skalę program prywatyzacji prowadzi do gospodarki wolnorynkowej
1992Uchwalenie nowej konstytucji, gorsza sytuacja ekonomiczna
1996W wyborach do parlamentu zwycięża koalicja Unia Demokratyczna, w skład której wchodzą Mongolska Partia Narodowo-Demokratyczna, Mongolska Partia Socjaldemokratyczna

Warunki naturalne

Kraj górzysto-wyżynny - 80% pow. leży na wys. powyżej 1000 m. Góry o układzie równoleżnikowym, sfałdowane w górnym paleozoiku i ponownie wypiętrzone w trzeciorzędzie, stanowią większość terytorium Mongolii. W SW części Ałtaj Mongolski (Monch Chajrchan-uul, 4362 m - najwyższy szczyt kraju), przechodzący ku wsch. w Ałtaj Gobijski (Ich Bogd-uul, 3957 m), w środk. części granitowe masywy Changaju (Otgon Tenger-uul, 4031 m), na pn.-wsch. Chentej, a na pn., na granicy z Rosją południowe fragmenty Sajanów. Pasma górskie rozdzielone kotlinami, największą jest tektoniczna Kotlina Wielkich Jezior w pn.-zach. części Mongolii. Na wsch. kraju rozległa, wyżynna Równina Wschodniomongolska (wys. od 1500-1000 m na pd. do ok. 600 m na pn.); w pd. części kraju półpustynie i pustynie Gobi. Klimat umiarkowany wybitnie kontynent., na pn.-zach. chłodny, na wsch. i pd. ciepły, wybitnie i skrajnie suchy; średnia temp. w styczniu od 35° C na pn. (minim. do 50° C) do 10° C na pd.; w lipcu odpowiednio od 18° C do 26° C (maks. 38-40⪚ C na Gobi); duże amplitudy dobowe temperatury; średnia roczna suma opadów od 50 mm na obszarze Gobi do 200-300 mm na pn. i 500 mm w górach; opady letnie (czerwiec-sierpień) o charakterze ulewnym, często pada grad; na pd. burze pyłowe; w pn. części kraju występuje wyspowo wieloletnia zmarzlina (najdalszy zasięg na półkuli pn.). 2/3 terytorium Mongolii to obszary bezodpływowe; rz.: Dzawchan i Chowd-gol odprowadzają wody do Kotliny Wielkich Jezior, Kerulen do jez. Hulun Nur w pn.-wsch. Chinach; pn. część kraju należy do zlewiska M. Arktycznego (przez Orchon i Selengę) i częściowo O. Spokojnego (przez Onon należący do dorzecza Amuru); na pd. brak stałych cieków wodnych. Liczne, w większości zasolone jeziora, największe: Uws-nuur (pow. 3350 km²) i Chjargas-nuur w Kotlinie Wielkich Jezior oraz tektoniczne jez. Chubsuguł (2620 km²) w pn. części kraju. Rzeki i jeziora zamarzają na ok. 6 miesięcy. Charakterystyczne równoleżnikowe strefy roślinno-glebowe.na N, w górach, tajga modrzewiowo-limbowa z domieszką brzozy (lasy zajmują ok. 9% powierzchni Mongolii); w kotlinach śródgórskich i wyżynach suche stepy (gł. piołunowe), przechodzące ku pd. w półpustynie z karaganą i saksaułem oraz pustynie; w górach na pd. kraju stepy piołunowo-trawiaste. Bogata fauna: tarbagan (świstak mong.), argali, niedźwiedź himalajski, antylopy (suhak) i wilki; w rezerwatach (największy Gobijski - 53 tys. km²) koń Przewalskiego, baktrian. Przeważają gleby kasztanowe, przechodzące ku pd. w półpustynne buroziemy i inicjalne gleby pustynne.

Gospodarka

KSR, gospodarka centralnie planowana, do 1990 - silnie związany z ZSRR; od 1991 prywatyzacja stad zwierząt hod., małych zakładów przem. i sklepów. Pogłębiający się kryzys gospodarczy. Deficyt energii (ograniczone dostawy ropy naft. z Federacji Ros.), spadek produkcji przem. o 20% (1992), załamanie handlu zagr. (wartość eksportu obniżyła się o 55%, importu o 61%). W 1990 PKB na 1 mieszk. wynosił 1072 $ USA.

Ludność

Mongołowie stanowią 89% ludności (w tym Chałchasi - 79%). Poza tym: Kazachowie (ok. 6%), Rosjanie, Chińczycy. Tradycyjna religia - buddyzm (lamaizm). Wysoki przyrost naturalny ok. 30 promili rocznie (1985-91); społeczeństwo młode - 42% ludności ma poniżej 14 lat; przeciętna długość życia: mężczyźni 60 lat, kobiety 62 lata. Średnia gęstość zaludnienia 1,4 mieszk. na km² (jedna z najniższych w świecie); w miastach (uformowanych gł. w 2 poł. XX w.) mieszka 57% ludności, z czego połowa - w Ułan Bator (575 tys. mieszk.), inne większe m.: Darchan, Erdenet, Suche Bator, Kobdo. Rozpowszechniony koczowniczy tryb życia. W rolnictwie - gł. koczowniczej hodowli - pracuje ok. 30% ludności zawodowo czynnej, w przemyśle i budownictwie - 26%, pozostała część - w usługach.

Ustrój polityczny

Republika. Konstytucja z 1992. Głową państwa jest prezydent (4-letnia kadencja), władza ustawodawcza należy do 1-izbowego Wielkiego Churału Państwowego(76 deputowanych)- 4 lata.

Warto zobaczyć

  • obiekty z listy światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO:

    • brak

  • rezerwaty biosfery UNESCO:

    • Bogd Khan Uul Biosphere Reserve, masyw Chentej (tundry i pustynie arktyczne), utworzony 1996, pow. 67.300 ha, położony na wys. 1309 2268 m n.p.m.
    • Great Gobi Biosphere Reserve, pustynia Gobi (pustynie i półpustynie kontynentalne), utworzony 1990, pow. 5.300.000 ha, położony na wys. 850 2695 m n.p.m.
    • Uvs Nuur Basin Biosphere Reserve, zasolone jezioro Uws-nuur (tundry i pustynie arktyczne), utworzony 1997, pow. ok. 771.700 ha, położony na wys. 759 3966 m n.p.m.


Państwa świata: Mongolia.
GeoZone.pl © 2004-2017 Damian Nowak i Rafał Czerwonka. [polityka prywatności] [kontakt]