Państwa świata to szczegółowe informacje: warunki naturalne, gospodarka, ustrój polityczny. Polityczny podział świata oraz państwa i stolice przedstawione zostały na mapach.
 
Login:
Hasło:
 
  Mamy już 95730 użytkowników. [rejestracja]  
Sieć GeoZone.pl
galajurken
billige brudekjoler
avondjurken,avondjurken online

Państwa świata  |  Dane statystyczne  |  Olimpiada geograficzna  |  Słownik geograficzny  |  Testy geograficzne  |  Książki  |  Forum geograficzne

Państwa świata: Sri Lanka


Informacje ogólne

nazwaDemokratyczno - Socjalistyczna Republika Sri Lanki
położeniepaństwo w pd. Azji, na wyspie Cejlon, na O. Indyjskim; od Indii oddzielone zat. Mannar i cieśn. Palk.
stolicaKolombo
powierzchnia65,6 tys. km²
liczba ludności18,5 mln (1997)
język urzędowysyngaleski i tamilski
jedn. monetarnarupia lankijska
święto narodowe4 lutego (rocznica odzyskania niepodległości 1948)
podział administracyjny9 prowincji
granicebrak granic lądowych

Kalendarium

1802Cejlon staje się kolonią brytyjską
1948Uzyskanie niepodległości
1956Ustanowienie języka syngaleskiego zantagonizowało Tamilów
1958Gwałtowne protesty na tle językowym
1959Zamordowanie premiera Bandanaraike
1972Przyjęcie nowej konstytucji; proklamowanie republiki, zmiana nazwy z Cejlonu na Sri Lankę
1983-1984Wojna domowa między ugrupowaniami Tamilów i Syngalezów; wprowadzenie stanu wyjątkowego
19912552 Tygrysów Tamiliskich zostaje zabitych przez wojsko w Elephant Pass
1993Zabójstwo prezydenta Premadasa
1995Wojna domowa

Warunki naturalne

Kraj nizinny. Około 80% powierzchni wyspy zajmują płaskie, aluwialne niziny o wys do 100 m n.p.m. z izolowanymi, krystalicznymi ostańcami (wys. do 700 m). W środkowo - południowej części znajduje się prekambryjski masyw górski (przedłużenie tektonicznych struktur Dekanu), który opada stopniami ku otaczającym nizinom. Powyżej zrównanej, górnej części masywu wznoszą się strome szczyty: Pidurutalagala (2524 m) i Szczyt Adama (2243 m). Wybrzeże ma charakter wyrównany, w większości lagunowe, w NW części otoczone rafami koralowymi. W zatoce Mannar - Most Adama - łańcuch piaszczystych wysp i raf, stanowiący naturalny pomost między Sri Lanką i Półwyspem Indyjskim. Klimat zwrotnikowy monsunowy w środkowej i N części kraju, równikowy monsunowy wilgotny na pozostałym obszarze. Średnia temperatura miesięczna 26-30° C (w górach 20-15° C). Średnia roczna suma opadów od 1000 mm na NE (maksimum zimą) do 2000 3000 mm na SW i 5000 mm w górach (opady związane z monsunem letnim). Na S wiosną i jesienią występują deszcze zenitalne. Rzeki krótkie (najdłuższa Mahaweli - 334 km), zasobne w wodę, o dużym potencjale energetycznym. Na rzekach liczne progi i wodospady oraz sztuczne zbiorniki retencyjne. Lasy zajmują ok. 27% powierzchni kraju (w końcu lat 70. - 36%), na N monsunowe, zrzucające liście w porze suchej, na S fragmenty wilgotnych lasów równikowych z drzewem sandałowym, hebanowym i paprociami drzewiastymi, na wybrzeżu NW i SE - namorzynowe; suche obszary centralnej i północnej części porasta wysoka sawanna. W lasach bogata fauna, m.in. słoń indyjski, lampart, niedźwiedź, kobra indyjska, kalong. W rzekach i błotach - krokodyl; nieliczne parki nar. (największy Jala na SE wybrzeżu) i rezerwaty. Gleby czerwonoziemne, ubogie w składniki mineralne, na wybrzeżu i w dolinach rzek żyzne, ciemnopróchniczne gleby aluwialne.

Gospodarka

Kraj rozwijający się. Gospodarka opiera się na rolnictwie plantacyjnym (pozostałość kolonialna), górnictwie i rzemiośle. Wzrost PKB w pocz. lat 80. stosunkowo wysoki - ponad 5% rocznie, w końcu lat 80. znacznie niższy (ok. 2,6% rocznie) w związku z nasilającą się wojną domową między Syngalezami i Tamilami. W latach 1990-93 ożywienie gospodarcze związane było z kredytami z Azjatyckiego Banku Rozwoju i Banku Światowego oraz rozwojem przemysłu przetwórczego w wolnocłowych strefach ekonomicznych, utworzonych w końcu lat 70. na zachodnim wybrzeżu kraju. W 1993 PKB wzrósł o ok. 7%. W 1991 na 1 mieszk. wynosił ok. 540 $ USA.

Ludność

Sri Lanka jest krajem wielonarodowościowym. 74% ludności stanowią Syngalezi, 18% - Tamilowie - zamieszkują głównie N kraju, 7% - Maurowie (potomkowie osadników arab.), ponadto Malajowie, Burgowie (potomkowie Europejczyków); w lasach na E ok. 1 tys. Weddów - rdzennych mieszkańców wyspy. Ponad 69% społeczeństwa wyznaje buddyzm (gł. Syngalezi), 16% - hinduizm (Tamilowie), ok. 8% - islam (Maurowie), 7% - chrześcijaństwo (gł. katolicy). Przyrost naturalny w latach 70. powyżej 20, w końcu lat 80. - powyżej 15, 1992 - ok. 15. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 270 mieszk. na km², najwyższa na SW wybrzeżu - ponad 500 mieszk. na km². W miastach mieszka 22% ludności. Główne miasta: Kolombo (615 tys. - 1990), Dehiwala-Mount Lavinia, Moratuwa, Dżafna, Kotte, Kandy. W rolnictwie pracuje 33% ludności zawodowo czynnej, w przemyśle i budownictwie - ok. 18%, w usługach - pozostała część (1993); poziom bezrobocia - ok. 15% ludności zawodowo czynnej. Czytać i pisać umie 84% ludności w wieku powyżej 15 lat, co stanowi jeden z najwyższych wskaźników w S Azji.

Ustrój polityczny

Republika,. Członek brytyjskiej Wspólnoty Narodów (od XI 1948); zgodnie z konstytucją z 1978 (poprawki 1988) głową państwa jest prezydent wybierany na 6 lat w wyborach powszechnych, mający szerokie uprawnienia w zakresie władzy ustawodawczej i wykonawczej. Władzę ustawodawczą sprawuje 1-izbowy parlament o 6-letniej kadencji (225 deputowanych wybieranych w wyborach powszechnych). Władza wykonawcza należy do prezydenta i rządu, na którego czele stoi premier; premier i ministrowie są powoływani przez prezydenta spośród członków parlamentu.

Warto zobaczyć

  • obiekty z listy światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO:

    • Anuradhapura, święte miasto centrum historyczne buddyzmu; zabytki architektoniczne, rzeźba, malowidła ścienne (dziedzictwo kulturalne).
    • Dambulla, Złota Świątynia, zespół klasztorów i cmentarzysko (dziedzictwo kulturalne).
    • Galla, fortyfikacje holenderskie, zabytkowe budowle (dziedzictwo kulturalne).
    • Kandy, święte miasto buddyjskie; budowle z XIV i XVIII w. (dziedzictwo kulturalne).
    • Polonnaruwa, budowle śiwaickie i buddyjskie (XI-XII w.); posągi kamienne Buddy (dziedzictwo kulturalne).
    • Sigirija, ruiny twierdzy skalnej (V-VI w.); słynne malowidła ścienne (dziedzictwo kulturalne).
    • Singharia, rezerwat przyrody (dziedzictwo przyrodnicze).

  • rezerwaty biosfery UNESCO:

    • Hurulu Forest Reserve, stanowi część rezerwatu leśnego (suche lasy tropikalne), utworzony 1977, pow. 25.200 ha, położony na wys. 90-150 m n.p.m.
    • Sinharaja Forest Reserve, rezerwat leśny (wilgotne lasy tropikalne), utworzony 1978, pow. 11.187 ha, położony na wys. 300-1170 m n.p.m.


Państwa świata: Sri Lanka.
GeoZone.pl © 2004-2017 Damian Nowak i Rafał Czerwonka. [polityka prywatności] [kontakt]